Het legerproefstation Kummersdorf, gelegen in het bosrijke Brandenburg ten zuiden van Berlijn, behoort tot de historisch belangrijkste en tegelijkertijd meest mysterieuze militaire terreinen van Duitsland. Meer dan een eeuw lang diende deze plek als het technologische hart van het Duitse leger, waar wapens, voertuigen en baanbrekende technologieën werden getest die het verloop van de moderne oorlogsvoering en ruimtevaart ingrijpend hebben beïnvloed.
Van artillerie tot bakermat van de ruimtevaart
De schietbaan werd in 1874 opgericht, omdat het toenmalige testterrein in Berlijn-Tegel te klein was geworden voor de steeds krachtigere artillerie van het keizerrijk. In Kummersdorf werden voortaan zware kanonnen zoals de beroemde ‘Dicke Berta’ getest tijdens de Eerste Wereldoorlog. Na 1918 bleef de Reichswehr het terrein stiekem gebruiken om de beperkingen van het Verdrag van Versailles te omzeilen.
In de jaren 1930 kreeg de plek wereldhistorische betekenis: onder leiding van Walter Dornberger en de jonge ingenieur Wernher von Braun werd Kummersdorf de bakermat van de moderne rakettechniek. Op de ‘Prüfstand West’ ontwikkelden ze ’s werelds eerste werkende vloeistofraketten. Omdat het terrein echter al snel te krap werd voor de steeds grotere motoren , verhuisde het raketonderzoek in 1937 naar Peenemünde.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd Kummersdorf bovendien het centrum voor tankproeven (waaronder de gigantische tank ‘Maus’) en het toneel van nucleaire experimenten in het kader van het Duitse ‘Uranproject’. Na 1945 nam het Sovjetleger de locatie over en gebruikte deze tot aan hun vertrek in 1994 als gigantische militaire basis.
Een historische ‘lost place’
Tegenwoordig is het uitgestrekte terrein een van de grootste militaire monumenten van Europa, maar de toegang is sterk beperkt. Omdat grote delen van het terrein door decennialang gebruik zwaar vervuild zijn met munitie en oorlogsmateriaal, geldt er op het grootste deel van het verboden gebied een strikt toegangsverbod.
Toch is Kummersdorf niet helemaal gesloten voor geschiedenisliefhebbers.Het Historisch-Technisch Museum Kummersdorf e.V. houdt de herinnering aan de plek levend en biedt de enige mogelijkheid om het legerproefstation Kummersdorf veilig te verkennen. Tijdens regelmatig georganiseerde rondleidingen kunnen bezoekers geselecteerde delenbekijken, zoals de historische raketproefopstellingen, oudebunkercomplexen en de overblijfselen van het tankproefcentrum. Zelfstandig het terrein verkennen is om veiligheidsredenen ten strengste verboden, maar de rondleidingen bieden een fascinerend kijkje in deze monumentale en sombere plek waar je iets van de geschiedenis kunt leren.
