Het Ullsteinhaus aan de Mariendorfer Damm is de vergeten reus van Berlijn. Het complex werd tussen 1925 en 1927 gebouwd als Europees drukkerijcentrum en huisvest tegenwoordig tech-startups, creatieve bureaus en andere instellingen onder één dak.
Ten zuiden van het Tempelhofer Feld vind je dit ongelooflijk mooie huis. Kom op de terugweg toch eens even langs bij Ballet of Lights, dat ligt echt om de hoek!
Het Ullsteinhaus in Berlijn-Tempelhof: een recordhouder van rode baksteen
De opvallendebakstenen expressionistische stijl trekt meteen de aandacht. De strakke, verticale lijnen en de massieve pilaren geven het gebouw de uitstraling van een decor uit een duistere film noir.
Meer dan 30 jaar lang was de toren met zijn 77 meter de hoogste wolkenkrabber van heel Duitsland. En waar vandaag de dag slimme koppen sleutelen aan de technologie van de toekomst, ratelden vroeger gigantische drukpersen die duizenden kranten uitspuugden.
Logistiek wonder aan het water
Dat dit kolossale gebouw juist aan de oever van het Teltowkanaal staat, is geen toeval. De Ullstein-uitgeverij was in de jaren twintig de grootste mediagroep van Europa. Kranten als de Berliner Morgenpost haalden oplages tot wel 600.000 exemplaren per dag.
Daar waren enorme hoeveelheden papier voor nodig. Dat werd per schip via het Kanaal aangevoerd, verwerkt en door een hele horde vrachtwagens uitgerold. Om ervoor te zorgen dat het gebouw het enorme gewicht van de rotatiepersen überhaupt kon dragen, ontwierp architect Eugen Schmohl de destijds grootste staalskeletbouw van Duitsland.
De uil als trots logo
Boven de voormalige werknemersingang zit het historische symbool van uitgeverij Ullstein: een uil. Beeldhouwer Fritz Klimsch maakte hem in 1926 van brons. Ook de torenklok met zijn enorme, goudkleurige wijzerplaten (7,20 meter diameter!) is zeker de moeite waard om even naar boven te kijken!
Een donker hoofdstuk en een nieuw begin
De joodse familie Ullstein had de uitgeverij tot een imperium uitgebouwd. Maar nadat de nationaalsocialisten de macht hadden gegrepen, werd de familie in 1934 in het kader van de zogenaamde ‘arisering’ gedwongen haar levenswerk ver onder de waarde te verkopen.
Het gebouw viel in handen van de nazi-propaganda. Pas in 1952, na de Tweede Wereldoorlog, kreeg de familie Ullstein hun eigendom terug in het kader van de restitutie, voordat de uitgeverij in 1959 aan Axel Springer werd verkocht.
Tegenwoordig heeft onder andere ‘The Drivery’ zich in de historische muren gevestigd – een campus waar ontwikkelaars aan nieuwe technologieën werken. Zo is de cirkel rond: waar vroeger het nieuws van gisteren werd gedrukt, worden nu ideeën voor morgen ontwikkeld.
📍 Ullsteinhaus, Mariendorfer Damm 1-3, 12099 Berlijn (Tempelhof)
📆 Van buitenaf altijd toegankelijk
⏳ Ongeveer 30 minuten
💵 De architectuur van buiten bewonderen is gratis
