Berlijn heeft in de lente meer te bieden dan ooit: eindelijk keren openluchtconcerten, lange avonden en warmere dagen terug naar de hoofdstad. Maar het betere weer nodigt ook uit tot een uitstapje. En wie in de directe omgeving al alles heeft gezien, kan profiteren van de nabijheid van Polen: de vestingstad Küstrin staat bekend als het ‘Pompeï aan de Oder’. Is dat niet al reden genoeg voor een bezoek?
Van vestingstad tot puinveld
Küstrin ligt 80 kilometer ten oosten van Berlijn aan de Poolse kant van de Oder, onder de naam Kostrzyn nad Odrą. Ooit was de oude binnenstad een trotse Pruisische vesting- en residentiestad, die door haar strategische ligging aan de monding van de Warta in de Oder een belangrijke militaire betekenis had. Het kasteel, het stadhuis, de parochiekerk en de marktplaats bepaalden het stadsbeeld.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd ze echter bijna volledig met de grond gelijkgemaakt. Meer dan 90 procent van de stad viel ten prooi aan de verwoesting. Juist dat maakt haar vandaag de dag tot een van de meest indrukwekkende en melancholische monumenten uit de Duits-Poolse geschiedenis.
In plaats van de stad te herbouwen, is Küstrin sinds de Tweede Wereldoorlog één groot puinveld. Alleen enkele gebouwen zijn de afgelopen jaren weer opgebouwd. Je loopt over historische straatstenen en ziet de funderingen van de voormalige gebouwen. Informatieborden met oude foto’s laten je sinds 2009 in het Pools en Duits de vroegere dichtheid en elegantie van de plek zien. Deze stad is bijna een enorme Lost Place.
Half Polen, half Duitsland
Maar natuurlijk kun je daar niet alleen puin en ruïnes zien. De vestingwerken zijn gedeeltelijk gerestaureerd en herbergen een bezienswaardig museum dat uitleg geeft over de geschiedenis van de stad. Ook de Berliner Tor is in ere hersteld. Daar zit tegenwoordig een VVV-kantoor.
Na 1945 werd de Oder trouwens de grens. Die verdeelt de stad: ongeveer 65 % van het oude stadsgebied van Küstrin kwam onder Pools bestuur, de wat landelijker aandoende buitenwijken bleven bij Duitsland. De grensbrug tussen Duitsland en Polen verbindt het huidige leven in het moderne Kostrzyn met deze spookachtige ruïnestad. Ze blijft een stil getuigenis van de verwoestende kracht van de oorlog.
