Sommigen zouden verbaasd zijn over de natuurwonderen en landschappen die Duitsland te bieden heeft. Naast idyllische meren en dichte bossen zijn er hier ook watervallen die doen denken aan de Niagara-watervallen, en fascinerende rotsformaties met mysterieuze grotten die uitnodigen om ontdekt te worden. En dat is nog niet alles: de zandsteengrotten bij Blankenburg behoren tot de meest bijzondere natuur- en cultuurmonumenten in de Harz.
Met hun lichte zand, de witte zandstenen rotsen en de kleine grotten doen ze op het eerste gezicht eerder denken aan een woestijnlandschap dan aan een bos, en gelden ze daarom als een echte geheime tip voor natuurliefhebbers. De zandgrotten liggen bij Blankenburg in Saksen-Anhalt, ten noordoosten van en onder kasteel Regenstein in het bosgebied Heers. Vanaf de parkeerplaats van kasteel Regenstein ben je er in ongeveer vijf minuten met de auto of na een wandeling van zo’n 20 tot 30 minuten.
Hun ontstaansgeschiedenis is bijzonder boeiend. De zandsteen ontstond weliswaar al zo’n 83 miljoen jaar geleden, toen hier nog een ondiepe zee lag, maar de huidige grotten zijn grotendeels door mensen gemaakt. Gedurende vele eeuwen werd hier vooral fijn kwartszand gewonnen , waardoor de karakteristieke holtes en rotsformaties ontstonden. Het witte kwartszand was vroeger een gewilde grondstof. Het werd gebruikt als schuurzand voor het schoonmaken van houten en stenen vloeren, als vloerzand voor plankenvloeren en deels ook als strooizand. De zandwinning begon al in de middeleeuwen en duurde tot in de 19e eeuw.
Dat het landschap er tegenwoordig bijna uitziet als een klein strand, heeft ook een natuurlijke oorzaak. De zachte zandsteen verweert heel snel, waardoor wind en regen voortdurend fijn zand uit de rotsen losmaken. Daardoor bedekt licht zand de grond en zorgt het voor het ongewone landschap midden in het dennenbos. Niet voor niets worden de zandgrotten daarom vaak het „strand in de Harz“ genoemd .
Ook filmproducties hebben dit bijzondere decor al ontdekt. De zandgrotten dienden onder andere als filmlocatie voor „Das singende, klingende Bäumchen“, „Polizeiruf 110 – Hexen brennen“ en de bioscoopfilm „Woodwalkers“.
Midden op de open plek staat bovendien de Dedingstein. Historici vermoeden dat hier ooit een Germaanse Thingplaats was, waar rechtszaken en stamvergaderingen werden gehouden. Deze theorie is tot nu toe echter nog niet eenduidig bewezen.
Sinds 2018 staan de zandgrotten onder bescherming als cultureel monument. Omdat de zandsteen erg zacht is en sowieso al voortdurend door wind en weer wordt afgesleten, vragen de autoriteiten bezoekers om geen inscripties in de rotsen te kerven, geen stukjes zandsteen af te breken en uitsluitend op de aangegeven paden te blijven.
