Michael Jackson haalde in Berlijn niet alleen in 2002 de wereldwijde krantenkoppen toen hij zijn zoontje over de balkonreling van het luxe hotel Adlon hield. Al 14 jaar eerder had de King of Pop de hoofdstad in rep en roer gebracht – maar dan om een heel andere reden. Op 19 juni 1988 trad hij op voor het Rijksdaggebouw in West-Berlijn, op slechts een paar meter afstand van de Berlijnse Muur. Terwijl de Stasi bang was voor een politieke escalatie, probeerde de DDR met een eigen concert van de Canadese rockster Bryan Adams de jongeren aan de oostkant weg te houden van de grens.
Op 19 juni 1988, zo’n anderhalf jaar voor de val van de Muur, schreef Michael Jackson muziekgeschiedenis in Berlijn. Tijdens zijn „Bad World Tour“ trad de King of Pop op voor bijna 50.000 enthousiaste mensen op het Platz der Republik in West-Berlijn. Terwijl de fans voor het Rijksdaggebouw genoten van zijn grootste hits zoals „Thriller“, „Billie Jean“ en „Beat It“, ontstond er aan de andere kant van de Berlijnse Muur een gespannen situatie. Duizenden DDR-burgers wilden de wereldster op zijn minst van een afstand horen en verzamelden zich in de buurt van de Brandenburger Tor. De Staatssicherheit vreesde politieke protesten en zette talrijke veiligheidstroepen in om de mensenmassa’s onder controle te houden. Zelfs West-Duitse televisieteams kwamen in het vizier van de Stasi.
Bijzonder opmerkelijk was de reactie van de DDR-leiding op het concert. Om zoveel mogelijk jongeren weg te houden van de Brandenburger Tor, organiseerde ze diezelfde avond een groot tegenconcert met Bryan Adams en Heinz Rudolf Kunze in Oost-Berlijn. Hoe groot de nervositeit binnen het DDR-regime werkelijk was, blijkt uit historische Stasi-documenten die tegenwoordig in het Bundesarchiv te raadplegen zijn.
In de zomer van 1988 zat Berlijn nog midden in de Koude Oorlog. Al bijna 27 jaar verdeelde de Berlijnse Muur de stad in Oost en West. Terwijl West-Berlijn zich had ontwikkeld tot een internationaal centrum voor muziek, kunst en alternatieve cultuur, probeerde de DDR-leiding nog steeds westerse invloeden op haar bevolking in toom te houden. Maar juist de muziek van internationale wereldsterren liet zich niet door een muur tegenhouden. Het concert van Michael Jackson vond plaats op de Platz der Republik, vlak voor het Rijksdaggebouw, op slechts een paar honderd meter van de binnen-Duitse grens. Al weken voor het optreden wist de Staatssicherheit dat veel jongeren uit Oost-Berlijn zouden proberen om de muziek in de buurt van de Brandenburger Tor te horen.
Het concert in Weißensee trok inderdaad bijna 100.000 mensen en had daarmee ongeveer twee keer zoveel bezoekers als het optreden van Michael Jackson aan de westkant. Toch lukte het de DDR-autoriteiten niet om alle fans weg te houden van de Brandenburger Tor. Tussen de 3.000 en 5.000 mensen verzamelden zich daar om in ieder geval de muziek van de King of Pop van een afstand te horen.
