Er zijn genoeg mooie parken en groene plekken in en rond Berlijn. Op het kasteeleiland Köpenick vind je een pittoresk, barok aangelegd kasteelpark en op slechts ongeveer 50 kilometer van de hoofdstad ligt een meer dan 100 hectare groot Engels landschapstuin – perfecte plekken voor idyllische wandelingen. Maar in echt wilde, ongerepte natuur zijn, voelt toch heel anders. Gelukkig zijn er ook een paar echte schatten in Brandenburg die precies dat gevoel geven: van Nonnenfließ tot het enige grote ongerepte beukenbos van de deelstaat en het natuurreservaat Döberitzer Heide. Dat laatste strekt zich uit over ongeveer 5000 hectare en hoort geologisch gezien bij de zogenaamde Nauener Platte.
Oorspronkelijk was de Döberitzer Heide een overwegend bebost gebied – vandaag de dag is het een uitgestrekt, open landschap met heidevelden, zandgebieden, droge graslanden, moerassen en berken- en eikenbossen. Het militaire gebruik begon al in het begin van de 18e eeuw en werd voor het eerst gedocumenteerd in 1713. Vanaf 1892 werd het terrein officieel uitgebreid tot het militaire oefenterrein Döberitz en groeide het uit tot een van de grootste in Duitsland. In 1910 werd hier ook een eigen vliegveld geopend en tijdens de Olympische Spelen van 1936 werd een deel van het terrein gebruikt voor militaire wedstrijden.
Het militaire gebruik ging door – onder verschillende legers – tot de terugtrekking van de Sovjet-troepen in 1991. Juist deze decennialange afscherming voorkwam intensieve landbouw en bebouwing. Zo bleven uitgestrekte, open leefgebieden behouden – een belangrijke reden voor de buitengewone biodiversiteit die het gebied vandaag de dag kenmerkt.
Een echt hoogtepunt van de Döberitzer Heide: in een omheind kerngebied leven wisenten (Europese bizons) en Przewalski-paarden. De dieren zorgen hier voor het natuurlijke landschapsbeheer en zorgen ervoor dat de open heidevelden behouden blijven. Vanaf bepaalde uitkijkpunten kun je ze met een beetje geluk zien – een safarigevoel midden in Brandenburg. Daarnaast is het gebied een leefgebied voor bedreigde diersoorten zoals zeearenden, heideleeuweriken en zandhagedissen. Ook zeldzame planten gedijen op de voedselarme grond – de Döberitzer Heide wordt daarom beschouwd als een echte hotspot van biodiversiteit.
Er is hier weliswaar geen klassieke jeepsafari zoals in Afrika, maar wel een wildernis-safari te voet of in het kader van begeleide tochten. Je kunt je verplaatsen op de aangeduide paden van de zogenaamde natuurbelevingsringzone. Vanaf uitkijktorens of open plekken zijn dieren vaak in de verte te zien – een verrekijker is de moeite waard.
Daarnaast biedt de Heinz Sielmann Stichting regelmatig begeleide rangertours aan. Hierbij kom je meer te weten over de herintroductie van de wisenten, soortenbeschermingsprojecten en de geschiedenis van het voormalige militaire oefenterrein. Het kerngebied zelf is streng beschermd en niet toegankelijk voor auto’s – jeeptochten zijn hier bewust niet voorzien.
