Als je in Fotografiska Berlin de hoofdtrap oploopt, loop je langs graffiti uit de jaren 90, plus punkstickers en posters. De muren zijn bewust intact gelaten tijdens de renovatie. Het museum voor hedendaagse fotografie is gevestigd in het voormalige Kunsthaus Tacheles aan de Oranienburger Straße in Mitte, en het gebouw heeft sinds de opening 118 jaar geleden al heel wat meegemaakt. Het is dagelijks open van 10 tot 23 uur; je kunt hier kunst bekijken en daarna boven onder de glazen koepel een cocktail drinken.
Van warenhuis tot ruïne, van kraakpand tot museum
Tussen 1907 en 1908 verrees aan de Oranienburger Straße een consumptietempel met de Friedrichstraßenpassage, destijds een van de grootste winkelgalerijen van de stad. Het gebouw van gewapend beton had boven de centrale hal een van de eerste gewapende betonnen koepels van Berlijn. Later werd het onder andere gebruikt door de AEG, de nazi’s en de Vrije Duitse Vakbondsbond van de DDR. De oorlog heeft het zwaar beschadigd.
In februari 1990, een paar maanden na de val van de Muur, klommen jonge kunstenaars door een raam van de half afgebroken ruïne en bezetten het gebouw. Het initiatief Tacheles e.V. voorkwam zo dat het gebouw werd opgeblazen. In het gebouw ontstonden ateliers, galeries, een bioscoop, bars en concertzalen, en op de binnenplaats een beeldentuin. In september 2012 moesten de kunstenaars vertrekken. Sinds 2014 is het terrein eigendom van ontwikkelingsmaatschappij PWR. De architecten Herzog & de Meuron behandelden de buitenkant van het monumentale gebouw als een historisch getuigenis en lieten oorlogssporen en graffiti intact. In september 2023 opende hier het Fotografiska.
Wat je te wachten staat in Fotografiska
De tentoonstellingen op zo’n 1.100 vierkante meter laten zowel opkomende Berlijnse fotografen als gevestigde internationale namen zien. Ecologische, politieke en maatschappelijke thema’s staan centraal. In totaal heeft het gebouw op zes verdiepingen zo’n 5.500 vierkante meter. Daar vinden ook concerten, kunstenaarsgesprekken, lezingen en conferenties plaats. Een bijzonderheid: drankjes en honden mogen mee de tentoonstellingsruimtes in.
Helemaal bovenin, in de glazen koepel, vind je de rooftopbar Clara met uitzicht over de stad, ’s avonds tot laat open. In het gebouw vind je ook restaurant Veronika, een café, een bakkerij, een bistro en een conceptstore met design, kunst en mode van Berlijnse labels. Achter het horecaconcept zit Yoram Roth, voorzitter van Fotografiska Berlin en mede-eigenaar van Kater Blau en Clärchens Ballhaus.
Het pand is eigendom van particuliere investeerders en werkt met winstoogmerk. De bars en restaurants moeten de kunst medefinancieren. Dit principe zorgt voor discussie, want velen zien de transformatie van kraakpand naar prestigeproject als een symbool voor het veranderde Berlijn. Voormalige Tacheles-kunstenaars bekritiseren dat de plek tegenwoordig vooral commercieel is.
Praktische info
- Adres: Oranienburger Straße, Mitte
- Bereikbaarheid: S1, S2, S25 of S26 tot Oranienburger Straße, U6 tot Oranienburger Tor
- Openingstijden: dagelijks van 10 tot 23 uur
- Tickets: volwassenen 14 tot 16 euro, afhankelijk van de dag van de week; 8 euro voor 65-plussers en jongeren tot 25 jaar; kinderen tot 12 jaar gratis
De huidige tentoonstellingen en prijzen vind je op de officiële website van Fotografiska Berlin.
