Naast de drie bruggen tussen Frankfurt (Oder) en Słubice in Polen zijn er niet ver van Berlijn nog meer bijzondere brugconstructies te ontdekken. Een daarvan is de kanaalbrug van Magdeburg: deze voert het Mittellandkanaal over de Elbe en maakt het voor vrachtschepen mogelijk om een rivier via een brug over te steken.
De schepen varen daarbij door een met water gevulde stalen goot, terwijl enkele meters onder hen de Elbe stroomt, waar ook schepen kunnen varen. Ten oosten van de Elbe loopt de verbinding verder via het Elbe-Havel-kanaal. Zo is er een directe waterwegverbinding ontstaan tussen West- en Oost-Duitsland.
De afmetingen van het bouwwerk zijn gigantisch. De kanaalbrug is in totaal 918 meter lang en 43 meter breed. De voor de scheepvaart bruikbare goot is 32 meter breed, terwijl de maximale overspanning van de constructie 106 meter bedraagt . Voor de bouw was zo’n 24.000 ton staal en 68.000 kubieke meter beton nodig. Ter vergelijking: voor de Eiffeltoren werd zo’n 7.300 ton ijzer gebruikt . Alleen al de hoeveelheid staal van de kanaalbrug in Magdeburg is daarmee meer dan drie keer zo zwaar. Met zijn 918 meter geldt de kanaalbrug van Magdeburg als de langste kanaalbrug ter wereld. Ook Guinness World Records heeft het bouwwerk als recordhouder vermeld.
De geschiedenis van deze bijzondere constructie gaat ver terug. Al aan het begin van de 20e eeuw waren er plannen voor een directe verbinding tussen de waterwegen. Vanaf 1905 werd het Mittellandkanaal aangelegd en in de jaren ’30 begonnen uiteindelijk ook de werkzaamheden aan een kanaalbrug over de Elbe. Het project was al ver gevorderd toen de bouwwerkzaamheden in 1942 vanwege de Tweede Wereldoorlog werden stilgelegd. Delen van de funderingen en de constructie waren op dat moment al aangelegd.
Na het einde van de oorlog werd het project in de DDR echter niet voortgezet. De overblijfselen van de begonnen bouw stonden daarom decennialang aan de Elbe. Pas na de Duitse hereniging werd het idee van een kanaalbrug weer opgepakt. Daardoor zit er in het huidige bouwwerk ook een stukje Duitse geschiedenis: een infrastructuurproject dat al voor het einde van de Tweede Wereldoorlog was begonnen, werd pas decennia later voltooid.
In de jaren negentig werden de plannen voor de verbinding weer opgepakt. In 1998 begon uiteindelijk de bouw van de huidige kanaalbrug. Na ongeveer vijf jaar bouwen werd de brug op 10 oktober 2003 opengesteld voor het verkeer. Alleen al de kanaalbrug kostte zo’n 130 miljoen euro. Voor het hele waterwegknooppunt Magdeburg is meer dan 500 miljoen euro geïnvesteerd.
