Oude gebouwen een nieuwe bestemming geven – dit concept beheerst Berlijn als geen andere stad. Voormalige warmtekrachtcentrales behoren tegenwoordig tot de bekendste technoclubs ter wereld, en Europa’s oudste parkeergarage is uitgegroeid tot een populaire food-hotspot. De hoofdstad weet historische architectuur nieuw leven in te blazen en stedelijke plekken te creëren die het verleden en het heden met elkaar verbinden. Een soortgelijke transformatie staat nu ook op de planning voor een van de belangrijkste gebouwen van Berlijn: het International Congress Centrum (ICC), ooit het grootste congrescentrum van Duitsland en bij de opening tijdelijk een van de grootste van Europa, moet in de toekomst uitgroeien tot een internationale plek voor kunst, cultuur, creatieve industrie en innovatie .
Na meer dan tien jaar leegstand heeft de Berlijnse senaat voor het eerst concrete plannen gepresenteerd voor de toekomst van het monumentale gebouw . Het in 1979 geopende ICC was decennialang een van de belangrijkste congrescentra van Europa. Met een lengte van zo’n 313 meter, 80 zalen en evenementenruimtes en plaats voor in totaal 14.500 bezoekers trok het miljoenen gasten uit de hele wereld aan. Sinds 2014 staat het gebouw echter grotendeels leeg, nadat er schadelijke stoffen waren ontdekt. Sinds 2019 staat het opvallende gebouw op de monumentenlijst.
Nu moet het voormalige congrescentrum veel meer worden dan alleen een evenementenlocatie. Het plan is om er een levendige wijk van te maken met concerten, tentoonstellingen, galeries, restaurants, cafés, bars, kunstenaarsateliers, culturele instellingen en een museum. Ook zijn er ruimtes voorzien voor de creatieve sector en nieuwe werk- en ontmoetingsruimtes. Het doel is om het ICC zeven dagen per week toegankelijk te maken voor Berlijners en bezoekers en het gebouw weer tot leven te brengen.
Een centraal onderdeel van het concept is het openstellen van het gebouw. In de toekomst moet een voor het publiek toegankelijke doorgang de begane grond van noord naar zuid doorkruisen en het ICC sterker verbinden met de omgeving. Nieuwe voorpleinen, extra ingangen en horeca-aanbod moeten ervoor zorgen dat het terrein niet meer alleen op evenementendagen levendig is, maar het hele jaar door een ontmoetingsplek wordt.
Ook buiten het gebouw staan er ingrijpende veranderingen op het programma. Op de aangrenzende percelen moeten onder andere een nieuw congreshotel, kantoorruimte, woningen en andere nieuwe gebouwen verrijzen. Zo ontstaat er rondom het ICC een moderne stadswijk die cultuur, economie en openbare ruimtes met elkaar verbindt.
Het project is echter nog niet definitief goedgekeurd. Eerst volgt een onderhandelings- en planningsfase van ongeveer twee jaar, waarin vragen over financiering, monumentenzorg, bouwrecht en exploitatie worden uitgezocht. Pas daarna beslist het Berlijnse parlement over de definitieve gunning. Als alles volgens plan verloopt, zouden de eerste bouwwerkzaamheden vanaf 2029 kunnen beginnen, terwijl de opening van het nieuwe ICC momenteel op zijn vroegst voor 2032 of 2033 wordt beoogd.
