In dit verslag hebben we het over de meest brutale crimineel uit de geschiedenis van Berlijn. Zet op de achtergrond het soundtrack van Ocean’s Eleven op en geniet van dit absurde verhaal. Maar pas op: als je zin krijgt in de duistere wereld van de misdaad, kijk dan misschien eerst even of je ook weer uit de gevangenis kunt ontsnappen…
De perfecte misdaad van een man die niets te verliezen heeft
Friedrich V. raakt al vroeg in aanraking met justitie. Als tiener zit hij zijn eerste korte gevangenisstraf uit wegens diefstal. De komende decennia volgt een wisselwerking van diefstallen, valsheid in geschrifte en gevangenisstraffen. Uiteindelijk, na 15 jaar achter de tralies, vindt een op leeftijd geraakte V. voor het eerst een normale baan. Hij is gelukkig. Maar de autoriteiten gooien roet in het eten. Zo moet hij op 57-jarige leeftijd en ondanks goed gedrag opnieuw alles opgeven. Geplaagd door armoede en zonder echte kansen smeedde hij een ongelooflijk plan. Hij vertelde zijn nieuwe baas en zijn vriendin dat hij een tijdje naar het buitenland moest – en verdween.
Wat er daarna gebeurde, gaat de geschiedenis van de true crime in.
Stap 1: Een bende bij elkaar zoeken
Berlijn-Wedding, vroeg in de middag. Een groep soldaten is op weg terug naar de kazerne, als een militaire kapitein in een iets te groot uniform hen tegenhoudt. Op strenge toon beveelt hij de mannen om meer soldaten te halen en hem vervolgens te volgen voor een zaak van het hoogste belang . Helaas heeft hij niet snel genoeg een voertuig voor iedereen kunnen regelen. Dus iedereen in de dichtstbijzijnde tram!
Tijdens de rit lijkt de kapitein de verwarde militairen te willen kalmeren. Bij een tussenstop trakteert hij op een biertje en drinkt zelf een schnaps. Vervolgens geeft hij de soldaten zelfs geld voor een lunch. En hij onthult de reden van de spontane missie: men gaat de burgemeester arresteren.
Stap 2: flink wat opschudding veroorzaken
Gespannen komen de soldaten samen met de kapitein aan de andere kant van de stad aan. Nu volgen de bevelen met militaire precisie: jullie twee bezetten de communicatieposten van de stad. Het moet koste wat kost worden voorkomen dat er voortijdig naar buiten wordt gecommuniceerd. Met de overige mannen dringt hij het stadhuis binnen.
De voetstappen van de soldaten galmen op de stenen vloer. Op elk strategisch belangrijk punt worden soldaten gestationeerd, de groep wordt kleiner langs de lange gangen, totdat bij de grote deur van de burgemeester alleen de kapitein met een handvol soldaten overblijft. Ze dringen het kantoor binnen.
De kapitein laat de burgemeester en zijn stadssecretaris onder bewaking opsluiten. Vervolgens laat hij zich naar de stadskas brengen. Daarin zit omgerekend 27.000 € in contanten . De kapitein laat zich netjes een ontvangstbewijs geven en neemt het geld in beslag. Hij tekent met de naam “von Mahlzahn”.
Stap 3: Zorg voor een mensenmassa
Stel je voor dat je gezellig bij het raam zit met een kopje koffie en ziet hoe het leger buiten in de pas het stadhuis bezet. Je gaat naar het stadhuisplein, waar zich al een grote menigte heeft verzameld. Er gebeurt hier net iets groots! De burgemeester is gearresteerd en de stadskas in beslag genomen. Een paar agenten houden de menigte in bedwang en krijgen orders van kapitein von Mahlzahn, die de speciale operatie leidt.
Je ziet hoe de burgemeester en een andere hoge ambtenaar worden afgevoerd en weggereden.
Stap 4: Stiekem verdwijnen
Ten slotte beveelt de kapitein zijn soldaten om in het stadhuis te blijven. Dan loopt hij alleen, met de stadskas onder zijn arm, door de menigte. Een paar minuten gebeurt er niets en de menigte verspreidt zich. Maar jullie volgen de mysterieuze kapitein stiekem tot aan het station. Daar zien jullie hoe hij een biertje achterover slaat, een kaartje koopt en met de volgende trein verdwijnt.
(Waar hij heen gaat, weten jullie niet. Maar net als de moderne Berlijner voelt hij waarschijnlijk de drang om zich ergens in de natuur te verstoppen…)
Pas later kom je erachter wat je zojuist hebt gezien: de oplichter Friedrich Wilhelm Voigt is er met al het geld uit de stadskas van Köpenick vandoor gegaan! Dit is geen 1 aprilgrap, maar is echt gebeurd! Het is echter alweer een tijdje geleden…
True Crime in Köpenick: een schoenmaker tegen het establishment!
Tien dagen na zijn meesterwerk wordt Friedrich Wilhelm Voigt door de politie opgepakt en voor de strafrechtbank van Moabit in Berlijn-Mitte gebracht. Een voormalige celgenoot had hem verraden. Hij moet weliswaar opnieuw de gevangenis in, maar het publiek is dol op hem. Zelfs keizer Wilhelm moet glimlachen bij het verslag over de spectaculaire roofoverval en laat de “Hauptmann von Köpenick” in 1908 na twee jaar vervroegd vrij. Zou jij dat ook gedaan hebben of had je Voigt liever laten zitten?
In het keizerrijk had de zaak zoveel opschudding veroorzaakt dat er een publieke discussie ontstond over de macht van het leger. En in het buitenland werd er gelachen om de onderdanigheid van de Duitsers tegenover gezagsdragers. Het incident maakte Voigt wereldberoemd en gaf de man, die zich zijn hele leven lang had moeten doorvechten, een tweede kans.
