Op 50 minuten van Berlijn ligt een kasteel dat wereldberoemd is geworden door het gedicht van Fontane: met de legendarische perenboom als middelpunt van het complex en een exclusieve permanente tentoonstelling ter ere van de dichter.

De historische architectuur rond Berlijn is echt indrukwekkend. Eeuwenoude kastelen, burchten en kloosters liggen op een steenworp afstand – van de zomerresidentie van de Pruisische kroonprins tot de diepste kasteelput ter wereld en het belangrijkste gotische kloostercomplex van Noord-Duitsland. Zowel qua architectuur als qua landschap zijn deze historische gebouwen echte pareltjes. Maar één ding ontbrak tot nu toe: een monument dat wereldberoemd werd door het gedicht van een van de beroemdste Duitse dichters. Op slechts 50 minuten van Berlijn ligt Schloss Ribbeck in het Havelland (Brandenburg) – waar je het verhaal van Theodor Fontane’s “Herr von Ribbeck auf Ribbeck im Havelland” ter plaatse kunt beleven.

Schloss Ribbeck werd in 1735 gebouwd door Hans Georg von Ribbeck. De ballade van Theodor Fontane verscheen voor het eerst in 1889 in de bundel “Balladen” en werd al aan het einde van de 19e eeuw heel bekend, vooral op school. Aan het begin van de 20e eeuw was het gedicht een vast onderdeel van het Duitse onderwijs.

Pas door het werk van Fontane werd de plaats literair beroemd en ontwikkelde de historische perenboom zich in de loop van de 20e eeuw tot een symbolisch herkenningspunt. Na de val van de Muur positioneerde Ribbeck zich steeds meer als literatuur- en excursiebestemming. In dit kader ontstond in de jaren 2000 ook de exclusieve permanente tentoonstelling over Theodor Fontane.

Dat peren tot op de dag van vandaag zo’n speciale rol spelen bij het kasteel, is ook te danken aan het gedicht: in “Herr von Ribbeck auf Ribbeck im Havelland” geeft de oude heer von Ribbeck peren weg aan de kinderen van het dorp. Hij denkt zelfs verder dan zijn dood en laat een peer in zijn graf leggen, waaruit een nieuwe boom groeit. Precies deze perenboom – de perenboom van Ribbeck – vormt vandaag de dag het hart van het complex. Bijna geen enkele boom in Duitsland heeft een grotere literaire betekenis.

Het kasteel is gebouwd in neogotische stijl met Engelse invloeden: rode bakstenen, torentjes, spitsbogen en een uitgestrekt landschapspark geven het een sprookjesachtige uitstraling. Geen opzichtig praalpaleis, maar een plek van rustige elegantie, poëtische uitstraling en historische diepgang. Schloss Ribbeck wordt gezien als een van de belangrijkste literaire culturele monumenten van Brandenburg – een symbool van de Pruisische plattelandscultuur en een waardensysteem dat sociale verantwoordelijkheid boven rijkdom stelt.

Tegenwoordig herbergt het kasteel een museum over de familie von Ribbeck en een permanente tentoonstelling over Fontane. Daarnaast vinden hier lezingen en concerten plaats, evenals huwelijken, evenementen en seizoensgebonden feesten – waaronder het populaire perenfeest. Een café in het kasteel nodigt uit om even te blijven hangen.