Rondom Berlijn zijn het niet alleen plekken met perfecte architectuur en idyllische natuur die indruk op ons maken en ons doen versteld staan. Natuurlijk – wie raakt er niet gefascineerd door een kasteel aan het meer in een van de meest exclusieve gebieden van Brandenburg, dat bijna doet denken aan het Comomeer in Italië? Maar juist op plekken die tegenwoordig aan verval zijn overgeleverd, gaat vaak een nog fascinerender verhaal schuil dan je zou vermoeden. Dat maakt het des te spannender om ook deze kant van Brandenburg te ontdekken. Het Olympisch Dorp uit 1936 is daar een voorbeeld van. Het werd gebouwd voor de Olympische Zomerspelen van 1936 en moest meer dan 3.500 atleten uit de hele wereld huisvesten. Het doel was om hen voor die tijd buitengewoon comfortabele omstandigheden te bieden.
Het Olympisch Dorp van 1936 ligt in Elstal, een deelgemeente van Wustermark in Brandenburg, zo’n 25 kilometer ten westen van Berlijn. Met de auto ben je er in ongeveer 30 tot 40 minuten. Het complex strekt zich uit over ongeveer 55 hectare en is ontworpen als een op zichzelf staand stadje – met eigen straten, gebouwen en een complete infrastructuur. Het gaat dus niet om één enkel gebouw, maar om een uitgestrekte, aaneengesloten campus.
Voor de jaren 1930 was dit concept opmerkelijk vooruitstrevend: in plaats van eenvoudige massale accommodaties waren er vaste atletenwoningen, aangevuld met centrale voorzieningen zoals eetzalen, een postkantoor, medische zorg, trainingsfaciliteiten en zelfs een eigen zwembad. Ook architectonisch werd het complex bewust in het groen ontworpen en volgt het een duidelijk gestructureerd, doordacht totaalconcept. Daardoor geldt het dorp vandaag de dag als een vroeg prototype van wat bij Olympische Spelen al lang de norm is geworden.
De Spelen vonden plaats onder het bewind van Adolf Hitler en werden bewust ingezet als propagandamiddel. Ze moesten Duitsland internationaal presenteren als modern, open en prestatiegericht . Ook het Olympisch Dorp maakte deel uit van deze enscenering: het zag er geordend, schoon en vooruitstrevend uit en moest een positief beeld uitstralen dat in contrast stond met de politieke realiteit van het regime.
De bekendste bewoner van het dorp was Jesse Owens. De Amerikaanse sprinter won vier gouden medailles en werd daarmee een symboolfiguur die in tegenspraak was met de nationaalsocialistische ideologie. Zijn voormalige woonhuis behoort vandaag de dag tot de bekendste gebouwen op het terrein en staat symbool voor de historische tegenstellingen van deze plek.
Tegenwoordig presenteert het Olympisch Dorp zich als een mix van overwoekerde ruïnes, gerestaureerde belangrijke gebouwen en uitgestrekte natuur. Sommige delen zijn al beveiligd en opgeknapt, terwijl andere nog steeds de charme van het verval uitstralen.
