Op bijna elke hoek van Berlijn kun je een stukje geschiedenis ontdekken. Hoe modern onze hoofdstad vandaag de dag ook mag zijn, haar verleden laat zich niet uitwissen – en dat maakt haar juist zo bijzonder. Tussen verleden en heden kom je tot op de dag van vandaag fascinerende contrasten tegen. Of het nu gaat om het ooit grootste warenhuis van Europa of een allang vergeten Berlijnse wijk – ze hebben allemaal hun sporen achtergelaten in het stadsbeeld. Maar er is nog een historische plek waar een van de meest spectaculaire vluchten uit de DDR plaatsvond: Checkpoint Charlie. Het is een van de meest historische plekken van Berlijn. Waar tegenwoordig dagelijks talloze toeristen zich laten fotograferen voor een nagebouwd controlehuisje, riskeerden mensen tijdens de Koude Oorlog hun leven bij gewaagde vluchtpogingen.
In mei 1963 lukte het de jonge Oostenrijker Heinz Meixner om zijn verloofde en zijn toekomstige schoonmoeder in een omgebouwde sportwagen van Oost-Berlijn naar West-Berlijn te brengen. Het bijzondere hieraan was dat hij de grensbarrière niet doorbrak, maar met hoge snelheid recht onder de gesloten slagboom bij Checkpoint Charlie door raasde . Nog verbazingwekkender is dat slechts enkele weken later een andere man een soortgelijke vlucht met hetzelfde voertuig zou hebben ondernomen. Het verhaal laat op indrukwekkende wijze zien met hoeveel vindingrijkheid en onder welke levensgevaarlijke omstandigheden mensen tijdens de Duitse deling probeerden de DDR te verlaten.
Heinz Meixner was een Oostenrijker van zo’n 20 jaar die verliefd was geworden op de Oost-Berlijnse Margarete Thurau . Terwijl hij als Oostenrijks staatsburger de grens tussen Oost- en West-Berlijn kon passeren, mocht zijn verloofde de DDR niet zomaar verlaten. Een aanvraag om naar Oostenrijk te vertrekken werd afgewezen, waardoor Meixner op zoek ging naar een andere manier om zijn verloofde en haar moeder naar het Westen te brengen. Uiteindelijk bedacht hij een buitengewoon vluchtplan, waarbij een kleine Britse sportwagen een cruciale rol zou spelen.
Tijdens zijn voorbereidingen onderzocht Meixner de grensovergang Checkpoint Charlie en mat hij de hoogte van de gesloten slagboom. Daarbij ontdekte hij dat er tussen de grond en de slagboom slechts zo’n 95 centimeter ruimte was . Deze ontdekking bracht hem op het idee om met een bijzonder laag voertuig recht onder de slagboom door te rijden.
Voor zijn plan huurde hij een Britse sportwagen van het type Austin-Healey Sprite. Om de auto laag genoeg te maken, haalde hij de voorruit eruit en liet hij bovendien lucht uit de banden lopen. Door deze aanpassingen kwam de auto op een hoogte van ongeveer 90 centimeter. Tussen de auto en de grensslagboom bleef zo slechts zo’n vijf centimeter ruimte over. Zelfs een kleine inschattingsfout zou al genoeg zijn geweest om de vluchtpoging te laten mislukken.
Naast de lage hoogte van de auto vormde ook de beperkte ruimte een grote uitdaging. Meixner moest immers nog twee mensen onopgemerkt de grens overbrengen. Zijn verloofde Margarete verstopte zich daarom achter de stoelen van de sportwagen, terwijl haar moeder in de krappe kofferbak werd ondergebracht.
Om zijn toekomstige schoonmoeder te beschermen tegen mogelijke schoten van de DDR-grenswachten, zou Meixner zo’n 30 bakstenen in de kofferbak hebben gelegd. Die moesten dienen als geïmproviseerde bescherming, voor het geval de grenswachten het vuur zouden openen op de vluchtende auto.
In de vroege ochtenduren van 5 mei 1963 zette Heinz Meixner zijn plan eindelijk in daden om. Rond 3.15 uur naderde hij met de omgebouwde sportwagen de grensovergang Checkpoint Charlie. Toen de grenswachters hem vroegen te stoppen voor een douanecontrole, gaf hij in plaats daarvan gas. Meixner reed om de obstakels heen en stuurde recht op de gesloten grensslagboom af. Op het beslissende moment dook hij achter het stuur, terwijl de lage sportwagen met hoge snelheid onder de slagboom door schoot. De vluchtpoging lukte inderdaad. Meixner, zijn verloofde en haar moeder bereikten ongedeerd West-Berlijn. Deze buitengewone actie zorgde destijds voor veel opschudding en werd een van de bekendste voorbeelden van de spectaculaire vluchtmethoden tijdens de Duitse deling.
Checkpoint Charlie is uitgegroeid van een plek van politieke spanningen en levensgevaarlijke vluchtpogingen tot een wereldberoemde bezienswaardigheid. Waar Heinz Meixner in 1963 onder een grensslagboom door raasde om twee mensen te helpen vluchten naar het Westen, kunnen bezoekers tegenwoordig ongehinderd de straat oversteken.
