In de nacht van zaterdag op zondag, 25 oktober 2026, worden de klokken in Duitsland weer verzet: om 3 uur springen ze terug naar 2 uur, de standaardtijd keert terug en iedereen wint een uur slaap. Maar waar komt die tijdwisseling eigenlijk vandaan?
Oorsprong en geschiedenis van de tijdwisseling
De eerste tijdwisseling in Duitsland vond plaats op 30 april 1916, midden in de Eerste Wereldoorlog. Het Keizerrijk wilde energie besparen omdat er een tekort aan steenkool was, en langer van het daglicht profiteren. Oostenrijk-Hongarije en andere landen volgden. Na de oorlog werd de zomertijd weer afgeschaft, maar tijdens de Tweede Wereldoorlog opnieuw ingevoerd. Daarna vond er decennialang geen tijdwisseling meer plaats. Pas de oliecrisis van de jaren ’70 bracht de zomertijd terug: Frankrijk voerde hem in 1976 in, de Bondsrepubliek en de DDR volgden in 1980. Sinds 1996 geldt in de hele Europese Unie één vaste datum, namelijk de laatste zondag van maart en oktober. Dat moest de grensoverschrijdende handel en het verkeer vergemakkelijken.
Kritiek en een onzekere toekomst
Waarom wordt er nog steeds overgeschakeld? Het verhoopte energiebesparende effect na de tijdwisseling kon nooit eenduidig worden aangetoond, maar de afschaffing strandt toch op het gebrek aan overeenstemming tussen de lidstaten. Het Europees Parlement stemde in 2019 voor een einde aan de tijdwisseling vanaf 2021, maar de Raad van lidstaten heeft tot op heden nog geen overeenstemming kunnen bereiken over een gemeenschappelijke lijn. Bovendien zijn veel landen bang voor een lappendeken van verschillende tijdzones, wat de handel en het verkeer zou bemoeilijken.
De kritiek is duidelijk: artsen waarschuwen voor slaapstoornissen, vermoeidheid en concentratieproblemen, vooral in het voorjaar, wanneer er een uur verloren gaat. Verschillende onderzoeken wijzen op meer verkeersongevallen en hart- en vaatklachten in de dagen na de omschakeling. Ook veel boeren, ouders van kleine kinderen en forenzen klagen over de belasting. Daarnaast levert de omschakeling nauwelijks voordelen op die de nadelen zouden compenseren. Het blijft ook omstreden of permanente zomertijd of permanente standaardtijd beter zou zijn: slaaponderzoekers geven meestal de voorkeur aan standaardtijd, omdat die dichter bij het natuurlijke bioritme ligt. Tot die tijd blijft het dus: twee keer per jaar de klok verzetten.
