Clubs in Berlijn ontdekken is een makkie – er zijn er tenslotte heel veel. Er is voor elk wat wils, en niet voor niets staat de Berlijnse clubscene wereldwijd bekend: van legendarische iconen zoals het Berghain tot het onlangs bekroonde Sisyphos. Maar wat gebeurt er nu naast een van de meest historische clubs van de stad? „Dansvloeren van de hereniging“ is een nieuwe multimediale tentoonstelling van de Clubcommission Berlin. Ze vertelt het verhaal van de tijd rond de val van de Muur en de hereniging vanuit een bijzonder perspectief: via de club-, jeugd- en subcultuur van Berlijn en Oost-Duitsland.
Na de val van de Muur ontstonden er in Berlijn en andere delen van Oost-Duitsland talrijke nieuwe vrije ruimtes. Leegstaande gebouwen, kelders, voormalige industrieterreinen en braakliggende terreinen werden plekken voor feesten, ontmoetingen en culturele experimenten. Mensen uit Oost en West kwamen elkaar tegen en ontwikkelden nieuwe manieren van samenleven en feesten. „Dansvloeren van de hereniging“ vertelt daarbij niet alleen over een nieuw begin, vrijheid en euforie, maar gaat ook in op conflicten, uitsluiting, verlies en verdringing in de jaren na 1989.
Er zijn meer dan 30 verhalen en artistieke bijdragen te zien. Foto’s, films, video-installaties, archiefmateriaal en persoonlijke herinneringen en getuigenissen van tijdgetuigen brengen die tijd weer tot leven. Daarbij richt de blik zich niet uitsluitend op de inmiddels wereldberoemde Berlijnse technoscene. De tentoonstelling neemt je ook mee naar andere Oost-Duitse steden en plattelandsgebieden en vertelt over jeugd- en subculturen van vóór 1989 en over de vrijheden die na de val van de Muur ontstonden.
Maar minstens net zo bijzonder als de tentoonstelling is de locatie. Ze vindt plaats in SOURCE, de ondergrondse keldergewelven van het Kraftwerk Berlin aan de Köpenicker Straße. De verborgen ruimtes worden in het kader van de tentoonstelling voor het eerst opengesteld voor het publiek. Ze bevinden zich onder de Kraftwerk en direct naast de huidige kluis. Wie de tentoonstelling bezoekt, krijgt zo toegang tot een deel van het gebouwencomplex waar bezoekers tot nu toe niet konden komen.
Deze plek moet je echter niet verwarren met de oorspronkelijke Tresor uit de jaren 90. Die legendarische club opende in 1991 zijn deuren in de kluis van het voormalige warenhuis Wertheim aan de Leipziger Straße en heeft de vroege Berlijnse technoscene flink meegevormd. Nadat deze locatie in 2005 moest sluiten, verhuisde de Tresor in 2007 naar de voormalige warmtekrachtcentrale aan de Köpenicker Straße, waar de club tot op de dag van vandaag gevestigd is. De tentoonstelling zelf bevindt zich dus niet in de voormalige Tresor, maar in tot nu toe ontoegankelijke keldergewelven direct naast de huidige Tresor.
Ook het Kraftwerk heeft een bijzondere geschiedenis. De voormalige warmtekrachtcentrale Berlin-Mitte werd tussen 1960 en 1964 gebouwd en voorzag in de DDR-tijd delen van Oost-Berlijn van energie en warmte. Nadat de exploitatie in 1997 was stopgezet, stond het enorme industriecomplex eerst leeg. Tresor-oprichter Dimitri Hegemann ontdekte het gebouw later als nieuwe culturele locatie, voordat de Tresor er in 2007 zijn nieuwe thuis vond. Tegenwoordig staat ook de monumentale voormalige turbinehal van de energiecentrale bekend als evenementen- en tentoonstellingslocatie.
Juist daardoor komen bij „Tanzflächen der Wiedervereinigung“ verschillende lagen van de Berlijnse geschiedenis samen. Een voormalige DDR-energiecentrale, een van de bekendste technoclubs van de stad en de geschiedenis van de jeugd- en clubcultuur rond de hereniging komen op één plek samen. Architectuur, licht en geluid van de ondergrondse ruimtes worden daarbij bewust onderdeel van de tentoonstelling en doen denken aan die geïmproviseerde kelders, braakliggende terreinen en industriële gebouwen die na de val van de Muur door de scene werden veroverd.
Wat vooral bijzonder is, is dat je hier maar heel kort van kunt genieten. De ondergrondse ruimtes zijn slechts ongeveer vijf weken open en gaan na afloop van de tentoonstelling weer dicht. De reguliere tentoonstellingsperiode loopt van 4 oktober tot en met 8 november 2026, waarna op 9 november de afsluiting plaatsvindt. Open van woensdag tot en met zondag van 15.00 tot 21.00 uur. De toegang is gratis, maar je moet wel van tevoren een gratis tijdslot reserveren.
