Op elke hoek van Berlijn is geschiedenis geschreven. Van een villenwijk waar Rainer Maria Rilke woonde tot een plein met een eeuwenoude wijnfontein. Maar waar was ooit de echte ontmoetingsplaats van de Berlijnse kunstscene? De kunstenaarskolonie Wilmersdorf behoort tot de meest historische en tegelijkertijd onbekendste woonwijken van de hoofdstad. Verscholen tussen de Südwestkorso, de Bonner Straße, de Kreuznacher Straße en de Steinrückweg ontstond eind jaren twintig een woonwijk die speciaal was gebouwd voor kunstenaars, schrijvers, muzikanten en acteurs .
Tot op de dag van vandaag herinneren talloze gedenkplaten, struikelstenen en het monumentale gebouwencomplex je aan het bewogen verleden van deze bijzondere plek. De kunstenaarskolonie ligt in de wijk Wilmersdorf, op slechts een paar minuten lopen van de Breitenbachplatz. De eerste steen voor de kunstenaarskolonie werd op 30 april 1927 gelegd . In totaal zijn hier zo’n 700 woningen gebouwd, verdeeld over verschillende woonblokken. Het centrum van de wijk wordt tot op de dag van vandaag gevormd door de Ludwig-Barnay-Platz. Het hele complex maakt deel uit van de monumentale tuinstad aan het Südwestkorso en staat sinds 1990 onder monumentenzorg.
De kunstenaarskolonie werd opgericht door de toenmalige belangenorganisaties van kunstenaars en theatermensen. Het doel was om kunstenaars betaalbare, lichte en moderne woningen met hedendaags comfort te bieden . Een van de initiatiefnemers was acteur Gustav Rickelt, die zich inzette voor betere en betaalbare woonruimte voor kunstenaars.
Al enkele jaren na de oprichting groeide de kunstenaarskolonie uit tot een levendig trefpunt van de Berlijnse cultuurscene tijdens de Weimarrepubliek. Hier woonden talloze schrijvers, acteurs, muzikanten en intellectuelen naast elkaar. Vanwege de politiek geëngageerde bewoners kreeg de wijk al snel de bijnamen „Roter Block“ en „Rote Tintenburg“.
Na de machtsovername door de nationaalsocialisten veranderde het leven in de kunstenaarskolonie echter plotseling. Op 15 maart 1933 werd de wijk het doelwit van een grootschalige razzia. Veel bewoners werden gearresteerd, vervolgd, gedwongen in ballingschap te gaan of later in concentratiekampen vermoord. Ook de boekverbrandingen op het toenmalige Laubenheimer Platz behoren tot de donkere hoofdstukken uit hun geschiedenis. Tegenwoordig herinnert een gedenkteken op de Ludwig-Barnay-Platz aan de slachtoffers van de nazivervolging.
Tot de bekendste bewoners van de kunstenaarskolonie behoorden de acteur Ernst Busch, de filosoof Ernst Bloch, de dichter Peter Huchel, de actrice Steffie Spira, de stommefilmicoon Brigitte Helm, de schrijfster Dinah Nelken en Helene Jacobs, die tijdens het nazitijdperk vervolgde joden hielp en later als verzetsstrijdster werd geëerd.
